سید عباس رفیعی پور قال رسول اللّه صلی‏الله‏علیه‏و‏آله : «شَعْبانُ شَهری؛ پیامبر اكرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله فرموده است: شعبان ماه من است.»1 1 ـ اعمال عبادی مخصوص این ماه 1 ـ استغفار امام صادق علیه‏السلام درباره‏ی استغفار در ماهِ شعبان فرموده است:
مَنْ قال فی كل یوم مِن شعبان سبعین مرّة: «استغفر الله الَّذی لا اله الاّ هو الرحمن الرحیم، الحیّ القیّوم و اتوب الیه» كتب فی الافق المبین. قال: قلت: وما الافق المبین؟ قال قاع بین یدی العرش، فیه انهار تطّرد فیه من القدحان عدد النجوم؛2 2 ـ هر روز صد بار «صلوات بر محمّد و آل محمّد» و صد بار «لا حول ولاقوَّة الا باللّه» خوانده شود.3 3 ـ خواندن مناجات شعبانیه1 4 ـ هر روز صلوات امام سجاد علیه‏السلام هنگام ظهر خوانده شود.

مطلع این صلوات چنین است:

«اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مَحَمَّدٍ وَ آلِ مَحَمَّدٍ شَجَرَةٍ النُّبُوَّةٍ وَ مَوْضِعِ الرِّسالَةِ وَ مُخْتَلَفِ الْمَلائِكَةِ وَ مَعْدِنِ الْعِلْمِ وَ اَهْلِ بَیْتِ الْوَحْیِ...»2 5 ـ روزه:

روزه گرفتن در این ماه هر اندازه كه ممكن باشد، سفارش شده است.

در سخنان گهربار معصومین علیهم‏السلام از روزه‏ی این ماه به «كفاره‏ی گناهان بزرگ» تعبیر شده است.3 بنا به تقاضای حضرت علی علیه‏السلام پیامبر اكرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله در حدیث مفصلی ثواب روزه گرفتن در این ماه را برشمرده است كه به فرازهایی از آن روایت اشاره می‏شود:

«من صام اوّل یوم من شعبان كتب اللّه له سبعین حسنة... . من صام خمسة عشر یوما من شعبان، ناداه ربُّ العزَّة: و عزتی و جلالی لا اُحرقك بالنّار... من صام تسعة و عشرین یوما من شعبان، نال رضوان اللّه الاكبر؛ كسی كه روز اوّل از ماه شعبان را روزه بگیرد، خداوند برای او هفتاد حسنه می‏نویسد ... كسی كه 15 روز از ماه شعبان را روزه بگیرد، خداوند او را ندا می‏دهد كه به عزت و جلالم تو را به آتش نسوزانم. كسی كه 29 روز از ماه شعبان را روزه بدارد، به رضوان بزرگ خدا می‏رسد... .»4 6 ـ صدقه از امام ششم علیه‏السلام نقل شده است كه: خداوند؛ صدقه‏ی این ماه را پرورش می‏دهد و روز قیامت مانند كوه احد دیده می‏شود.5 7 ـ معاشرت خوب با مردم و نیكی به پدر و مادر6 8 ـ امر به معروف و نهی از منكر1 9 ـ هزار مرتبه ذكر لا اله الا اللّه ولانعبد الاّ ایّاه مخلصین له الدین و لو كره المشركون، گفته شود.2 از امام صادق علیه‏السلام روایت شده است:

«وَ كثروا فی شعبان الصلوة علی نبیّكم و أهله؛ در ماه شعبان بر پیامبرتان صلی‏الله‏علیه‏و‏آله و اهل بیت او، بسیار صلوات بفرستید.»3 10 ـ به استقبال رمضان رفتن ابا صلت می‏گوید: «در آخرین جمعه‏ی شعبان، خدمت حضرت رضا علیه‏السلام رسیدم؛ فرمود: ابا صلت! بیشتر ماهِ شعبان گذشت و این آخرین جمعه‏ی آن است؛ كوتاهی‏های گذشته را در آن جبران نما. به كارهای سودمند بپرداز. از جمله دعا، استغفار و تلاوت قرآن را بیشتر كن. از گناهانت توبه نما، تا با اخلاص از ماه (رمضان) استقبال كنی.

سپس فرمود: در باقیمانده‏ی این ماه این ذكر را فراوان بگو: «اَللّهُمَّ اِن لمْ تَكُنْ غَفَرْتَ لَنا فیما مَضی مِنْ شَعْبانَ فاغْفِرْ لَنا فیما بَقِیَ مِنْهُ»4 مناسبت‏ها و اعمال اختصاصی روزهای ماه شعبان روز اوّل ماه شعبان اعمالی كه در این روز به آن‏ها سفارش شده است عبارتند از:

روزه گرفتن، نماز خواندن، زكات دادن، امر به معروف و نهی از منكر كردن، نیكی به پدر و مادر و خویشان و همسایگان نمودن، صدقه پرداختن به فقرا و مساكین و بین مردم صلح برقرار كردن.5 از امام صادق علیه‏السلام روایت شده است: «كسی كه اول شعبان را روزه بدارد، بهشت بر او واجب می‏شود.»6 ---( * * * )--- روز سوم ماه شعبان مناسبت:

میلاد امام حسین علیه‏السلام در سال چهارم ه·· . ق.7 اعمال وارده:

1 ـ روزه داشتن8 2 ـ خواندن این دعا:

اَللّهُمَّ اِنّی اَسْأَلُكَ بِحَقِّ الْمُولُودِ فی هذا الْیَوْمِ الموعود بِشَهادَتِهِ قَبْلَ اسْتِهْلالِهِ وَ بَكَتْهُ السَّماءُ وَ مَنْ فیها وَ مَنْ عَلَیْها... .1 ---( * * * )--- روز چهارم ماهِ شعبان ولادت حضرت ابوالفضل علیه‏السلام در سال بیست و دوم ه·· . ق.2 ---( * * * )--- روز پنجم ماهِ شعبان ولادت حضرت امام زین العابدین علیه‏السلام در سال سی و هشت ه·· . ق.3 ---( * * * )--- شب سیزدهم دو ركعت نماز كه در هر ركعت بعد از حمد، سوره‏ی یاسین، ملك و اخلاص خوانده شود.4 ---( * * * )--- شب چهاردهم چهار ركعت نماز، هر دو ركعت با یك سلام مثل شب سیزدهم رجب5 ---( * * * )--- روز پانزدهم ولادت با سعادت منجی عالم بشریّت حضرت بقیة‏الله الاعظم امام زمان (عج) ---( * * * )--- شب پانزدهم 1 ـ غسل6 2 ـ احیای این شب بسیار فضیلت دارد و از جهت عظمت بعد از شب قدر قرار دارد.7 3 ـ زیارت امام حسین علیه‏السلام 8 4 ـ شش ركعت نماز مطابق دستور شب سیزدهم ماه رجب و شعبان 5 ـ دعای مخصوص9 6 ـ زیارت امام زمان10 7 ـ خواندن دعای كمیل (حضرت علی علیه‏السلام این دعا را در شب نیمه شعبان در سجده‏ی نماز می‏خواندند.)11 ---( * * * )--- روز پانزدهم 1 ـ غسل12 2 ـ زیارت امام زمان (عج)13 ---( * * * )--- روز بیست و هشتم ماه شعبان 1 ـ روزه.

از ثامن الحج علی بن موسی الرضا علیه‏السلام نقل شده است: «كسی كه سه روز آخر شعبان را روزه بدارد و آن را به ماه رمضان متصل كند، از گناهان، همانند لحظه‏ی ولادت، پاك می‏شود.»1 ---( * * * )--- شب سی‏ام ماه شعبان دعای مخصوص2 ---( * * * )---

1 ـ همان.

1 ـ بحارالانوار، ج 97، ص 68.

1 ـ بحار الانوار، ج 97، ص 80، ح 47.

1 ـ مفاتیح الجنان، ص 156.

1 ـ همان، ج 97، ص 56.

2 ـ تقویم عبادی.

2 ـ معانی الاخبار، ص 229؛ خصال، ج 2، ص 139..

2 ـ این دعا را در مصباح كفعمی، ص 564 مطالعه كنید.

2 ـ مصباح المتهجد، ص 711.

2 ـ همان، ص 59.

3 ـ همان.

3 ـ مفاتیح الجنان، ص 155.

3 ـ ارمغان مجلسی، چاپ انتشارات رسالت، چاپ دوم، ص 23.

3 ـ بحار الانوار، ج 97، ص 91، حدیث 5.

4 ـ مفاتیح الجنان، ص 142.

4 ـ همان، ج 97، ص 70 ـ 69.

4 ـ بحارالانوار، ج 97، ص 77، ح 38.

5 ـ همان.

5 ـ همان، ج 97، ص 91، ح 3؛ امالی صدوق، ص 373.

5 ـ همان، ج 97، ص 73، ح 17؛ عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 51.

6 ـ همان، ص 59.

6 ـ عروة الوثقی، ج 1، ص 461.

7 ـ مصباح المتهجد، ص 757.

7 ـ بحار الانوار، ج 97، ص 85، ح 5.

8 ـ همان، ح 4.

8 ـ تقویم عبادی، ص 76.

9 ـ مصباح كفعمی ـ ص 545.

9 ـ مصباح المتهجد، ص 758.

10 ـ همان.

11 ـ مصباح المتهجد، ص 774.

12 ـ عروة الوثقی، ج 1، ص 461.

13 ـ مفاتیح الجنان، ص 170.